Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 (BLTTDS 2015) được ban hành với sứ mệnh bảo vệ công lý, quyền con người, quyền công dân và bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền lợi hợp pháp của cá nhân, tổ chức. Sau 10 năm đi vào thực tiễn, Bộ luật đã thiết lập một hành lang pháp lý quan trọng, bảo đảm cho việc giải quyết các vụ việc dân sự được nhanh chóng, chính xác và công minh.
Tuy nhiên, trong bối cảnh Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII ban hành Nghị quyết số 27-NQ/TW về "Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới", yêu cầu về cải cách tư pháp và nâng cao chất lượng xét xử trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Trước những thách thức từ xu hướng chuyển đổi số, mô hình tòa án điện tử và sự hội nhập quốc tế sâu rộng, BLTTDS 2015 cần được nhìn nhận lại một cách toàn diện để tháo gỡ các điểm nghẽn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn.
Với mục tiêu tổng kết thành tựu, đánh giá hạn chế và đề xuất các giải pháp mang tính chiến lược, Trường Đại học Kinh tế - Luật, Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh phối hợp với Tòa án nhân dân thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề: “10 năm thực thi Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 và định hướng hoàn thiện”, dự kiến vào tháng 06 năm 2026.
Hội thảo là diễn đàn khoa học quy tụ các chuyên gia, thẩm phán, kiểm sát viên, luật sư, nhà nghiên cứu, giảng viên, nghiên cứu sinh để thảo luận về các vấn đề trọng tâm sau:
1. Chủ đề Hội thảo
1.1. Những vấn đề lý luận và quy định chung về tố tụng dân sự:
-
Hoàn thiện các nguyên tắc cơ bản của BLTTDS 2015 đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa theo tinh thần Nghị quyết 27-NQ/TW.
-
Nguyên tắc Tòa án không được từ chối giải quyết vụ việc dân sự vì lý do chưa có điều luật để áp dụng: Thành tựu và vướng mắc sau 10 năm thực hiện.
-
Nâng cao hiệu quả nguyên tắc tranh tụng trong xét xử: Từ quy định pháp luật đến thực tiễn vận hành tại Tòa án.
-
Hoàn thiện quy định về thẩm quyền của Tòa án và cơ chế phân định thẩm quyền giữa Tòa án với các cơ quan hành chính nhà nước.
-
Địa vị pháp lý và trách nhiệm của người tiến hành tố tụng: Đảm bảo tính độc lập và chỉ tuân theo pháp luật.
-
Việc tham gia của Viện kiểm sát nhân dân vào quá trình xét xử vụ việc dân sự.
-
Áp dụng án lệ trong thực tiễn xét xử dân sự và kiến nghị.
-
Áp dụng tập quán và lẽ công bằng trong thực tiễn xét xử dân sự và kiến nghị.
-
Thu hẹp phạm vi tham gia phiên tòa của Viện kiểm sát nhân dân trong vụ án dân sự: Luận cứ lý luận và thực tiễn từ góc nhìn nguyên tắc quyền tự định đoạt của đương sự.
1.2. Chế định chứng cứ, chứng minh và hoạt động hòa giải:
-
Chế định chứng cứ trong kỷ nguyên số: Hoàn thiện quy định về thu thập, đánh giá và sử dụng thông điệp dữ liệu điện tử.
-
Nghĩa vụ chứng minh và trách nhiệm hỗ trợ thu thập chứng cứ của Tòa án: Đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự.
-
Nâng cao hiệu quả công tác hòa giải, đối thoại tại Tòa án: Mối quan hệ gắn kết giữa BLTTDS 2015 và Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án.
-
Các biện pháp khẩn cấp tạm thời: Thực trạng áp dụng và cơ chế bảo đảm trách nhiệm do yêu cầu không đúng.
-
Giới hạn nghĩa vụ thu thập chứng cứ của Tòa án theo tinh thần Nghị quyết 27-NQ/TW: Tòa án chỉ thu thập chứng cứ trong vụ án bảo vệ lợi ích công và người yếu thế.
-
Đánh giá và áp dụng chứng cứ khi bị đơn vắng mặt không có văn bản phản đối: Thống nhất nhận thức về nghĩa vụ chứng minh và hệ quả pháp lý.
-
Cơ chế “chốt chứng cứ” tại phiên họp kiểm tra giao nộp, tiếp cận chứng cứ: Giải pháp chống kéo dài vụ án thông qua lợi dụng quyền bổ sung chứng cứ.
1.3. Trình tự, thủ tục giải quyết các vụ việc dân sự:
-
Nhận diện và khắc phục các hạn chế trong trình tự tố tụng sơ thẩm và phúc thẩm để tối ưu hóa tiến độ và nâng cao chất lượng xét xử vụ án dân sự.
-
Thủ tục rút gọn: Thực tiễn áp dụng và định hướng mở rộng phạm vi để tối ưu hóa nguồn lực tư pháp.
-
Thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm: Đảm bảo tính ổn định của bản án và quyền lợi đương sự.
-
Giải quyết vụ việc dân sự có yếu tố nước ngoài: Thách thức trong tống đạt văn bản tố tụng và thực hiện tương trợ tư pháp.
-
Tạm đình chỉ giải quyết vụ việc dân sự: Nhận diện các bất cập trong áp dụng căn cứ tạm đình chỉ và giải pháp ngăn chặn việc kéo dài thời gian giải quyết vụ án trái luật.
-
Cấp, tống đạt, thông báo văn bản tố tụng: Từ phương thức truyền thống đến chuyển đổi số – Nghiên cứu khả thi về việc thay thế tống đạt trực tiếp bằng tống đạt điện tử và niêm yết công khai.
-
Thủ tục rút gọn: Phân tích nguyên nhân thực tiễn dẫn đến tình trạng không áp dụng được và kiến nghị sửa đổi toàn diện (điều kiện, cơ chế chuyển thủ tục, áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, thời hạn).
-
Thủ tục giải quyết việc dân sự: Cải cách theo hướng chuyển toàn bộ sang thủ tục rút gọn hay duy trì chế định riêng?
-
Quyền và nghĩa vụ đương sự: Khắc phục mâu thuẫn nội tại giữa Điều 72 và Điều 200 BLTTDS 2015 về yêu cầu phản tố và yêu cầu độc lập đối với người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.
-
Căn cứ tạm đình chỉ giải quyết vụ án theo đề nghị của đương sự: Lấp khoảng trống pháp lý tại điểm h khoản 1 Điều 214 BLTTDS 2015.
1.4. Tố tụng dân sự điện tử và yêu cầu cải cách tư pháp:
-
Xây dựng mô hình Tòa án điện tử và xét xử trực tuyến: Cơ sở pháp lý, hạ tầng kỹ thuật và lộ trình hoàn thiện.
-
Ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ số trong hỗ trợ thẩm phán ra quyết định và quản lý án văn.
-
Cơ chế phối hợp giữa hoạt động tố tụng dân sự và thi hành án dân sự: Đảm bảo bản án được thực thi nghiêm minh.
-
Cải cách thủ tục hành chính tư pháp tại Tòa án: Hướng tới sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp.
-
Tống đạt điện tử và xử lý vướng mắc trong việc tống đạt thông qua người thứ ba.
-
Thực trạng ứng dụng Cổng thông tin điện tử Tòa án trong tiếp nhận đơn khởi kiện và triển khai đồng bộ tại Tòa án cấp khu vực: Rào cản và lộ trình khắc phục.
1.5. Trách nhiệm phối hợp liên ngành trong thi hành Bộ luật Tố tụng dân sự:
Những chủ đề khác có liên quan đến nội dung Hội thảo mà đại biểu quan tâm.
2. Thời gian và địa điểm
-
Thời gian: 8h30 - 11h30, Thứ Sáu, ngày 10 tháng 7 năm 2026.
-
Địa điểm: Hội trường Tòa án nhân dân TP.HCM - 131 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Phường Bến Thành, Quận 1, TP.HCM.
3. Yêu cầu và thể lệ gửi bài
-
Bài tham luận được đánh máy vi tính trên khổ giấy A4 (210 x 297mm), font chữ Times New Roman (Unicode), cỡ chữ 13, lề trái 3cm, lề phải 2cm, lề dưới 2cm (kể cả hình vẽ), cách dòng 1.3 lines. Ngôn ngữ: tiếng Việt.
-
Mỗi bài tham luận gửi về Ban tổ chức phải bao gồm: Tiêu đề; Tóm tắt (khoảng 150-200 từ); Từ khóa (3-5 từ); Nội dung tham luận (không quá 15 trang); Danh mục tài liệu tham khảo. Bài tham luận dùng trích dẫn dưới dạng footnote, cỡ chữ 10.
-
File bài gửi được đặt tên theo cấu trúc: Tên tác giả_Tên bài viết.docx.
Hạn cuối nhận bài viết: Trước ngày 15 tháng 06 năm 2026.
Thông tin liên hệ và gửi bài viết:
TS. Nguyễn Trí Cường - Khoa Luật, Trường Đại học Kinh tế - Luật, ĐHQG-HCM
📞 0939454599
✉️ cuongnt@uel.edu.vn
Ban tổ chức trân trọng kính mời quý giảng viên, chuyên gia, nhà nghiên cứu quan tâm viết bài cho Hội thảo.
Xin trân trọng cảm ơn!
Thông tin dưới chân trang:
-
📞 (+84) 283 7244 555
-
🌐 www.uel.edu.vn
-
📍 669 Đỗ Xuân Hợp, Khu phố 13, Phường Linh Xuân, TP. Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh (Lưu ý: Trong ảnh ghi là 669 Đỗ Mười - có thể là tên đường mới hoặc nhầm lẫn nhỏ, nhưng địa chỉ phổ biến của UEL là tại Linh Xuân, Thủ Đức).
Toàn văn Thư mời xem tại ĐÂY